Trong nhiều gia đình hiện nay, trẻ em được ăn uống đầy đủ về số lượng, thậm chí dư thừa năng lượng, nhưng vẫn đối mặt với một dạng suy dinh dưỡng ít được chú ý: “cơn đói tiềm ẩn”.
Đây là tình trạng cơ thể thiếu hụt vi chất dinh dưỡng thiết yếu dù khẩu phần ăn vẫn đáp ứng đủ calo hàng ngày. Hiện tượng này đang trở thành mối đe dọa thầm lặng đối với sự tăng trưởng và phát triển toàn diện của trẻ em.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Divya Achrekar, công tác tại Bệnh viện Nhi Narayana Health SRCC, Mumbai, Ấn Độ - suy dinh dưỡng không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng thể trạng gầy gò. Nhiều trẻ có cân nặng và chiều cao trong ngưỡng bình thường nhưng lại thiếu hụt kéo dài các vitamin và khoáng chất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng miễn dịch, phát triển não bộ và sức khỏe lâu dài.
Vì sao trẻ ăn đủ calo vẫn thiếu vi chất dinh dưỡng?
Nguyên nhân phổ biến nhất đến từ chế độ ăn giàu thực phẩm chế biến sẵn. Đồ ăn nhanh, đồ uống có đường, ngũ cốc tinh chế và các bữa ăn đóng gói cung cấp nhiều năng lượng nhưng lại nghèo vitamin, khoáng chất và chất xơ. Trẻ nhanh no nhưng cơ thể không nhận đủ dưỡng chất cần thiết cho quá trình tăng trưởng.
Bên cạnh đó, thói quen kén ăn ở trẻ nhỏ khiến khẩu phần ăn thiếu đa dạng. Khi trẻ chỉ chấp nhận một số món quen thuộc và loại bỏ rau xanh, trái cây hoặc thực phẩm giàu protein, nguy cơ thiếu sắt, kẽm, vitamin A và vitamin D tăng lên rõ rệt.
Thực phẩm tiện lợi, kén ăn và lối sống bận rộn đẩy trẻ vào “cơn đói tiềm ẩn”
Tiếp thị thực phẩm cũng góp phần làm trầm trọng vấn đề. Bao bì bắt mắt, hình ảnh nhân vật hoạt hình cùng các nhãn mác như “tự nhiên” hoặc “lành mạnh” khiến phụ huynh dễ bỏ qua hàm lượng đường, muối và phụ gia cao trong sản phẩm. Trong khi đó, nhịp sống bận rộn khiến nhiều gia đình ưu tiên bữa ăn nhanh, dễ chuẩn bị, thay vì các bữa ăn cân đối dinh dưỡng.
Theo Tiến sĩ Susan Calder, Giáo sư Dinh dưỡng Miễn dịch tại Đại học Southampton, Vương quốc Anh, thiếu vi chất dù ở mức độ nhẹ cũng có thể gây chậm phát triển nhận thức, suy giảm miễn dịch, mệt mỏi, khó tập trung và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường loại hai và loãng xương trong tương lai.
Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh cần ưu tiên thực phẩm nguyên chất, đa dạng hóa bữa ăn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và tham vấn chuyên gia dinh dưỡng khi nghi ngờ trẻ thiếu chất. Đảm bảo trẻ “ăn đủ” là chưa đủ; điều quan trọng hơn là ăn đúng và ăn cân bằng để ngăn chặn “cơn đói tiềm ẩn” đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em.